ปวดหลัง กระดูกสันหลังเสื่อม หมอนรองกระดูกปลิ้น

อาการปวดหลังอาจดูเหมือนเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวันของหลาย ๆ คน แต่รู้หรือไม่ว่า หากปล่อยไว้นานโดยไม่รักษา อาการปวดเหล่านี้อาจกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตได้อย่างคาดไม่ถึง 

กลุ่มอาการปวดหลังประเภทต่างๆ แบ่งได้เป็น 2 ประเภท 
1. กลุ่มอาการปวดเกิดจากกล้ามเนื้อ

ปวดหลังจากกล้ามเนื้อ Quadratus Lumborum หรือ เรียกว่ากล้ามเนื้อ QL ซึ่งมีหน้าที่ในการยักสะโพก เอียงตัว แอ่นหลัง และยังช่วยเพิ่มความมั่นคงให้กับข้อกระดูกสันหลังระดับเอว สำหรับใครที่ต้องนั่งทำงานนานๆ ขับรถนานๆ แล้วมีอาการปวดหลังส่วนล่าง หรือปวดบริเวณเอวลึกๆข้างใน อาการเหล่านี้อาจเกิดจากกล้ามเนื้อ QL ที่ทำงานหนักเกินไปและเกิดการเกร็งสะสม โดยกล้ามเนื้อ QL วางตัวอยู่บริเวณหลังส่วนล่าง โดยเกาะระหว่างซี่โครงและกระดูกสันหลังกับกระดูกเชิงกราน ดังรูป 

พฤติกรรมที่กระตุ้นให้กล้ามเนื้อ QL ตึงและปวด : 
ยืนแอ่นหลัง และก้นงอน (Anterior pelvic tilt) ทำให้กล้ามเนื้อ QL ต้องทำงานตลอดเวลา ยืนหรือนั่งเอียงตัว นั่งชันเข่า นั่งพับเพียบข้างใดข้างหนึ่งตลอดเวลา เพราะกล้ามเนื้อ QL ข้างนั้นๆจะทำงานอยู่ฝั่งเดียว 
นอนหมอนสูงในท่านอนตะแคงตลอดคืน จะทำให้เอวด้านบนหดงอเข้าหากันอยู่ตลอด กล้ามเนื้อ QL จึงหดตัวอยู่ตลอดเวลา เมื่อกล้ามเนื้อตึงมากๆจึงทำให้มีอาการปวดได้ กล้ามเนื้อก้นบริเวณข้างสะโพก (Gluteus medius) ทำหน้าที่คุมระดับเชิงกรานให้สมดุลไม่แข็งแรง ทำให้ QL ต้องออกแรงช่วย

2.1 โรคหมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท (Herniated disc) 
เป็นอาการที่พบได้บ่อยในกลุ่มผู้ที่มีอาการปวดหลังร้าวลงขา เพราะกระดูกสันหลังบริเวณนี้รับน้ำหนักมาก และมีการเคลื่อนไหวค่อนข้างเยอะกว่ากระดูกสันหลังส่วนอื่นๆ ทำให้หมอนรองกระดูกอาจจะเกิดการปลิ้นออกมาจนกดเบียดเส้นประสาท ทำให้ปวดบริเวณหลังช่วงเอว สะโพก และร้าวลงขา ซึ่งส่วนใหญ่แล้วมักจะเป็นที่ขาข้างใดข้างหนึ่ง อาจมีอาการชาหรืออ่อนแรงร่วมของขาหรือปลายเท้าร่วมด้วย 

สาเหตุของโรคหมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท 

1. การยกของหนักผิดท่า 
2. น้ำหนักตัวมากเกินไป 
3. นั่งทำงานด้วยอิริยาบถที่ไม่ถูกต้องและนั่งเป็นระยะเวลานานๆ 
4. อุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บต่อกระดูกสันหลัง 

อาการอาจแสดงออกได้ทั้งบริเวณหลังและขา คนทั่วไปมักเข้าใจว่ามีเพียงอาการปวดหลังอย่างเดียว แต่ที่จริงแล้วอาการที่ขานั้นสำคัญและจำเพาะเจาะจงกับโรคนี้มากกว่า นั่นแสดงถึงว่าเกิดการรบกวนของเส้นประสาทสันหลังที่วิ่งไปเลี้ยงบริเวณขาแล้ว หมอนรองกระดูกที่เคลื่อนออกมามักทำให้เกิดอาการแบบฉับพลัน เพราะมีการอักเสบที่รุนแรง 

• อาการปวดหลังส่วนล่าง : มักจะปวดหลังบริเวณเอวส่วนล่าง โดยมีอาการที่บริเวณหลังเพียงข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง ส่วนใหญ่จะมีอาการในลักษณะของท่านั่ง หรือมีการนั่งงอตัวไปทางด้านหน้า ซึ่งเป็นท่าที่หมอนรองกระดูกได้รับแรงกดทับมากที่สุด 
• อาการขาชา : อาการเด่นชัดที่มักแสดงที่บริเวณขา มีได้ 3 แบบ คือ อาการปวด อาการชา หรือ อ่อนแรงของกล้ามเนื้อ

2.2 โรคกระดูกสันหลังเสื่อม (Spondylosis) 
เป็นอาการที่กระดูก หมอนรองกระดูก ข้อต่อ เส้นเอ็นกระดูก และกล้ามเนื้อหลังเสื่อมสภาพ ส่งผลให้กระดูกสันหลังขาดความยืดหยุ่นและติดแข็งมากขึ้น พบได้มากที่สุดคือบริเวณกระดูกสันหลังส่วนคอและบั้นเอว กระดูกสันหลังเสื่อมเกิดจากการเสื่อมสภาพเมื่ออายุเพิ่มขึ้น โดยทั่วไปแล้วโรคนี้พบได้ในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป แต่ปัจจุบันเริ่มพบในผู้ที่อายุต่ำกว่านั้นมากขึ้น เนื่องจากมีผู้ที่ใช้ร่างกายหนักเป็นเวลานาน ทำให้กระดูกสันหลังและหมอนรองกระดูกเสื่อมสภาพ ส่งผลให้ข้อต่อแข็ง ขาดความยืดหยุ่น และอาจกดทับเส้นประสาท หากความสามารถในการเคลื่อนไหวเริ่มผิดปกติหรือมีปัญหา มือ แขน เท้า และขามีอาการชาและอ่อนแรง ควรรีบไปพบแพทย์ เพื่อหาทางรักษาและช่วยป้องกันกระดูกสันหลังเสื่อมเพิ่ม

Image

1. คลื่นกระแทก (Focus Shockwave)

เป็นการส่งพลังงานผ่านคลื่นกระแทกเข้าไปยังบริเวณที่มีอาการบาดเจ็บ เพื่อลดการอักเสบและลดปวด อีกทั้งยังกระตุ้นให้ร่างกายเกิดกระบวนการซ่อมแซมและรักษาอาการปวดเรื้อรัง

Image

2. เลเซอร์พลังงานสูง (High power laser therapy)

ช่วยในการเติมพลังงานให้เซลล์ กระตุ้นกระบวนการซ่อมแซมของร่างกาย ทำให้การอักเสบลดลงอย่างรวดเร็ว อีกทั้งยังช่วยลดการอักเสบที่เกิดจากปลายประสาท เช่น ชา แสบร้อน

Image

3. เครื่องอัตราซาวด์ความร้อนลึก (Ultrasound therapy)

ช่วยรักษาอาการบาดเจ็บของเส้นเอ็นหรือเนื้อเยื่อ เร่งกระบวนการซ่อมแซม โดยจะเพิ่มการไหลเวียนเลือด เพิ่มความยืดหยุ่นให้กับเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน ลดอาการปวดเเละการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ

Image

4. เครื่องดึงหลัง (Traction)

เพื่อคลายกล้ามเนื้อบริเวณต้นคอหรือหลัง โดยมีการคำนวณความหนักของแรงดึงตามน้ำหนักตัวและตั้งระยะเวลาที่ใช้ในการดึง-ปล่อยอย่างเหมาะสม เพื่อความปลอดภัยและเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษา

Image

5. เครื่องกระตุ้นไฟฟ้า (TENS)

เป็นกระแสไฟฟ้ากระตุ้นประสาทผ่านผิวหนังเพื่อช่วยในการลดปวด

Image

6.การออกกำลังกาย (Therapeutic exercise) และ การออกกำลังกายในน้ำ(Hydrotherapy)

เพื่อปรับโครงสร้างร่างกายและฟื้นฟูให้แข็งแรง ไม่กลับมาปวดซ้ำ

Image

1. Dry needling หรือการฝังเข็ม

เพื่อบรรเทาอาการปวดและคลายจุดเกร็งของกล้ามเนื้อที่เรียกว่า Myofascial trigger point โดยใช้เข็มสะกิดเพื่อให้เกิดการคลายตัวของ Trigger point ของกล้ามเนื้อ

Image

2. การฉีดยา หรือ Prolotherapy

คือการฉีดสารละลายเข้มข้น หรือกลูโคสเข้าไปที่บริเวณกล้ามเนื้อที่ได้รับบาดเจ็บ หรือมีการอักเสบ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการซ่อมแซมเร่งกระบวนการฟื้นฟูและรักษาตามธรรมชาติ โดยจะใช้เครื่องอัลตราซาวด์ ในการนำการฉีดยา เพื่อช่วยให้สามารถฉีดเข้าไปได้ตรงจุดที่มีปัญหา มีความแม่นยำในการฉีด และลดความเสี่ยงการฉีดไปโดนเส้นประสาท